Alüminyum Alaşım Nedir? Çeşitleri, Özellikleri, Standartlar

Alüminyum alasim nedir

Alüminyum alaşım, alüminyumun mekanik, fiziksel veya işleme özelliklerini değiştirmek için magnezyum, silisyum, bakır, mangan, çinko gibi elementlerle belirli oranlarda birleştirilmiş metal yapıdır. Saf alüminyum hafif, iletken ve korozyona dirençli olsa da alaşım elementleri mukavemet, sertlik, kaynak kabiliyeti ve işlenebilirlik seviyesini farklılaştırır. Alaşım seçimi profil, levha, boru, sac veya taşıyıcı sistemin kullanım şartlarına göre yapılır. Alüminyum yoğunluğu yaygın alaşımlarda yaklaşık 2,66 ile 2,81 g/cm³ arasında değişir. Tasarım aşamasında alaşım serisi, temper durumu, ürün standardı ve kesit geometrisi beraber okunur. Alüminyum ağırlık hesaplama işlemlerinde seçilen alaşıma ait gerçek yoğunluk değeri kullanıldığında doğru sonuç elde edilir.

Alüminyum Alaşımları İçin Uygun Metaller Nelerdir?

Alüminyuma eklenen element, malzemenin kullanım karakterini doğrudan değiştirir. Alaşım tasarımında hedeflenen dayanım, korozyon direnci, kaynaklanabilirlik ve şekillendirme ihtiyacı belirleyicidir.

  • Magnezyum, deniz ortamına dayanım ve orta-yüksek mukavemet için 5xxx serilerinde sık görülür.
  • Silisyum ve magnezyum, ekstrüzyona uygun 6000 serilerinde beraber kullanılır.
  • Bakır, 2000 serilerinde yüksek dayanım sağlar ancak korozyon davranışı farklılaşabilir.
  • Mangan, 3000 serilerinde şekillendirilebilirlik ve orta seviyede mukavemet sağlar.
  • Çinko, magnezyum ve kimi alaşımlarda bakır, 7000 serilerinde yüksek mekanik dayanım için kullanılır.

Alüminyum Alaşım Çeşitleri Nelerdir?

  • 1000 serisi, yüksek saflıkta alüminyum grubudur. İletkenlik ve şekillendirme kabiliyeti yüksektir.
  • 2000 serisi, bakır esaslıdır. Havacılık ve yüksek dayanım isteyen parçalarda görülür.
  • 3000 serisi, mangan içerir. Sac, kaplama ve genel imalat işlerinde kullanılır.
  • 5000 serisi, magnezyum esaslıdır. Denizcilik ve kaynaklı yapılarda yaygındır.
  • 6000 serisi, magnezyum-silisyum temellidir. Profil üretimi, doğrama, makine ve taşıyıcı sistemlerde sık tercih edilir.
  • 7000 serisi, çinko ağırlıklıdır. Yüksek dayanım isteyen mühendislik uygulamalarına yöneliktir.

Alüminyum Alaşımlarının Özellikleri

Alaşım serisi kadar temper kodu da performansı etkiler. O tavlı durumu, H şekil sertleşmesini, T ise ısıl işlemle elde edilen durumları belirtir. Alüminyum yoğunluğu alaşıma göre değiştiği için 6063 ile 7075 aynı hacimde aynı ağırlığı vermez.

  • Hafiflik, taşıma ve montaj yükünü azaltır.
  • Korozyon direnci dış ortam ve mimari uygulamalarda avantaj sağlar.
  • Ekstrüzyon kabiliyeti karmaşık profil kesitlerinin üretilmesini kolaylaştırır.
  • Isı ve elektrik iletkenliği teknik tasarımlarda işlevseldir.
  • Geri dönüştürülebilir yapı malzeme döngüsünü destekler.

Alüminyum Alaşım Standartları Nasıl Okunur?

EN AW kodu dövme alüminyum alaşımlarını tanımlar. EN 573-3 kimyasal bileşim sınırlarını, EN 755 serisi ekstrüde çubuk, boru ve profilleri, EN 485 serisi levha, şerit ve sac ürünleri kapsar. 6060, 6063, 6082 veya 7075 gibi alaşım numarasının yanında T5, T6, O ya da H kodu görülmesi mekanik durum hakkında bilgi verir. Teknik siparişte alaşım, temper, ölçü toleransı ve yüzey şartı beraber yazılmalıdır.

Döküm alaşımlarında sınıflandırma yaklaşımı farklıdır. Profil ve levha gibi dövme ürünlerde EN AW gösterimi görülürken döküm parçalarda ayrı alaşım kodları kullanılır. Proje dokümanında sadece seri numarasına bakmak yerine temper, mekanik özellik, tolerans ve ürün formunun aynı satırda doğrulanması malzeme siparişinde karışıklık riskini azaltır ve üretim planını anlaşılır kılar.

Alüminyum KG Hesaplama Nasıl Yapılır?

Alüminyum KG hesaplama için temel ilişki hacim × yoğunluktur. Ölçüler metre cinsinden kullanılıyorsa ağırlık kilogram olarak hacim × kg/m³ değeriyle bulunabilir. Hesaplarda 2700 kg/m³ sık kullanılır. Alüminyum yoğunluğu 5083, 6063 veya 7075 gibi alaşımlarda farklılaşabildiğinden hassas projede teknik föy değeri seçilmelidir.

Önce kesit alanı bulunur, ardından uzunlukla çarpılır. Alüminyum KG hesaplama sırasında birim dönüşümlerinin karıştırılmaması gerekir. Milimetreyle çalışan hesaplarda mm³ değerini doğrudan kg/m³ ile çarpmak hatalı sonuç verir.

Alüminyum Profil Ağırlık Hesaplama

Alüminyum profil ağırlık hesaplama işlemi, profilin gerçek kesit alanı × uzunluk × yoğunluk ilişkisine dayanır. Basit L, U veya lama kesitlerinde alan geometrik olarak bulunabilir. Karmaşık ekstrüzyonlarda üretici kesit alanı ya da kg/m değeri daha güvenilir olur. Hesaplanan kütle satın alma, nakliye ve toplam sistem planında kullanılabilir.

Alüminyum Levha Ağırlık Hesaplama

Alüminyum levha ağırlık hesaplama için en × boy × kalınlık × yoğunluk formülü kullanılır. Örneğin 1 m × 2 m × 3 mm levhada 2,70 g/cm³ kabulüyle ağırlık yaklaşık 16,2 kg çıkar. Yüzey kaplamasının veya koruyucu filmin küçük ek ağırlığı ayrı tutulabilir.

Alüminyum Boru Ağırlık Hesaplama

Alüminyum boru ağırlık hesaplama sırasında dış daire alanından iç boşluk alanı çıkarılır. Kesit alanı π/4 × (dış çap² − iç çap²) ilişkisiyle bulunur, ardından uzunluk ve yoğunlukla çarpılır. Alüminyum yoğunluğu doğru seçildiğinde boru metrajı için kg/m değeri kolayca hesaplanır. Boru metrajı seri üretim tekliflerinde toplam tonajı öngörmek için de kullanılabilir.

Alüminyum Sac Ağırlık Hesaplama

Alüminyum sac ağırlık hesaplama levhayla aynı hacim mantığını kullanır. En, boy ve kalınlık çarpılır, çıkan hacim alaşım yoğunluğuyla dönüştürülür. Nominal kalınlık yerine tolerans içindeki gerçek kalınlık kullanılırsa stok ve nakliye hesabı daha hassas olur.

Alüminyum Kutu Profil Ağırlık Hesaplama

Alüminyum kutu profil ağırlık hesaplama için dış dikdörtgen alanından iç boşluk alanı çıkarılır. Kare profilde kesit alanı A² − (A − 2t)² şeklindedir. Dikdörtgen profilde A × B − (A − 2t) × (B − 2t) kullanılır. Hesaplanan değer malzeme kütlesini verir, taşıma kapasitesini vermez.

Alüminyum Ağırlık Hesaplama Formülü

Alüminyum ağırlık hesaplama formülü temel olarak ağırlık = hacim × yoğunluk şeklindedir. Geometri değiştikçe hacmin bulunma yöntemi değişir. Aynı fiziksel temel profil, levha, boru ve sac için geçerlidir. Yoğunluk ve ölçü birimlerinin uyumlu seçilmesi hesap hatasını azaltır.

Kutu Profil Yük Taşıma Hesabı Neye Göre Yapılır?

Kutu profil yük taşıma hesabı ağırlık hesabından farklıdır. Açıklık, yükün uygulama noktası, mesnet tipi, alaşım-temper, kesit atalet momenti, elastisite modülü, burkulma ve izin verilen sehim beraber değerlendirilir. Kutu profil yük taşıma hesabı için sadece profil kilosuna bakmak yeterli değildir. Taşıyıcı yapılarda mühendislik hesabı ve ilgili tasarım standardı üzerinden ilerlenmelidir. Başak Alüminyum’daki sigma profil teknik içeriklerinde de kesit seçiminin yük dağılımı, rijitlik ve bağlantı koşullarıyla beraber ele alınması gerektiği görülür.

Projede profil kesiti, alaşım seçimi ve uygulama alanı beraber değerlendirildiğinde doğru ürüne ulaşmak kolaylaşır. Standart, L, U, T, kutu ve özel kesit seçeneklerini karşılaştırmak, teknik ölçüleri incelemek ve kullanım alanına uygun alternatifleri görmek için Başak Alüminyum alüminyum profil çeşitlerini inceleyin, proje ihtiyacınıza uygun profil seçeneklerine göz atabilirsiniz hemen şimdi.

Yorumlar devre dışıdır